پنجشنبه 11 دي 1348
0 Like
خلاصه موسیقی و ذهن

 

خانم نسرین زنگنه- مجله فرهنگی بسته نگار

 در گذر تاريخ، آواز خواندن متداول ترين و ملموس ترين شيوه ي ايجاد موسيقي بوده است. تبادل احساس ميان آواز خواندن و شنونده اندک مايه اي از جادو دارد. چيزي بي واسطه و محسور کننده است. دليل آن شايد همسان پنداري شنونده با آواز خوان، که همچون ساز عمل مي کند، باشد_ انساني همچون ما، که احساساتش را با صداها و واژه ها با صداهاي موسيقيايي، در بسياري از فرهنگ ها شعر و آواز جدايي ناپذير بوده اند. آواز مي تواند واژه ها را به ياد ماندني تر کند و تأثير حسي آن را اعتلا بخشد.
خوب آواز خواندن به دلايل گوناگون دشوار است. در آواز، در قياس با گفتار، گستره ي پهناور تري از زير و بم و حجم صوتي را به کار مي گيريم و حروف صدادار را کشيده تر ادا مي کنيم. لازمه ي آواز خواندن، داشتن نفس بيشتر و مهار کامل تر بر آن است. هوايي که از ريه خارج مي شود توسط ماهيچه هاي بطني زيرين و پرده ي ديافراگم مهار مي شود. هوا تارهاي صوتي را به نوسان در مي آورد و ريه ها، گلو، دهان و بيني همگي براي ايجاد صدايي مطلوب به کار گرفته مي شوند. زير و بم صداي آواز خوان بسته به ميزان کشيدگي تارهاي صوتي تغيير مي کند؛ هر چه اين تارها کشيده تر باشند صدا زير تر است.
وسعت صداي آواز خوان بسته به ميزان تعليم ديدگي و ويژگي هاي فيزيکي او دارد. تارهاي صوتي مردان طويل تر و ضخيم تر از تارهاي صوتي زنان است و همچنين تفاوت، محدوده ي صوتي بم تري را براي آن ها سبب مي شود.
شيوه هاي آوازخواني به سبب تفاوت ذوق و پسند اقوام گوناگون، از فرهنگي به فرهنگ ديگر متفاوت است. براي نمونه آواز آسيايي تو دماغي تر از آواز غربي است. آواز خوانان کلاسيک غرب با قامتي افراشته آواز مي خوانند، آواز خوانان در افريقاي باختري ايستاده به جلو خم مي شوند و در هند بر زمين مي نشينند. به واقع، در غرب نيز تفاوت هايي در سبک اجرا ي آواز ديده مي شود. آواز خوانان کلاسيک به طور معمول بر ميکروفن خم نشده و بر آن تکيه نمي کنند. اما آواز خوان راک چنين مي کند، چرا که مقصود موسيقي راک، تا اندازه اي از راه تقويت صدا تأنين مي شود.
موسيقي در فرهنگ غرب تا اواخر سده ي هفدهم به طور عمده آواز بوده است. در پايان سده ي هفدهم، موسيقي از نظر جايگاه و اهميت به رقابت با موسيقي آوازي بر خاست.آهنگ سازان از آن پس همچنان به خلق آثار آوازي _ براي تکخوان يا گروه کر _ يا بدون همراهي ساز ادامه داده اند.